18 January 2012

Gabay sa Paggawa ng Sulatin sa Pilipino para sa Mag-aaral

Guide to Making a Write-up in Filipino for the Student

Karaniwan na sa mga mag-aaral na kumukuha ng araling Pilipino ang magharap ng isang sulatin tungkol sa isang bagay na iniaatas ng guro. Ngunit sa kabila nito, ang mga mag-aaral na ito ay halos walang alam kung paano magsisimula at tatapusin ang pangangailangang ito. Narito ang ilang hakbang upang madalian at mabilis na makagawa ng sulating Pilipino ang isang mag-aaral.

Dapat ay huwag magsayang ng oras at kagyat na magsagawa ng pananaliksik matapos ibigay ng guro ang paksa ng susulating gawa. Sumipi ng mga mahahalagang kataga sa mga pinanggalingan ng impormasyon. Siguruhin na kumpleto ang impormasyon tungkol sa pinanggalingan ng ideya o kaisipan. Magbuo ng isang panukalang pamagat at sumulat ng ilang talatang paglalarawan tungkol sa panukalang sulatin. Ibigay sa guro ang panukala at kunin ang kanyang pagsangayon sa panukalang iniharap mo sa kanya.

Kung hinihingi batay sa patnubay ng guro, gumawa ng isang pahinang naglalaman ng mga pinanggalingan ng impormasyon base sa ginawang pananaliksik. Simulan ang paggawa ng sulatin sa pamamagitan ng paglikha ng isang balangkas ng pangungusap upang magkaroon ka ng gabay tungkol sa kung ano ang magiging hugis ng iyong sulatin. Ito ay upang hindi ka maging biktima ng sangga ng manunulat na kung saan, bigla ka na lamang mahihinto sa iyong pagsusulat at hindi ka na makausod sa paglikha ng iyong sulatin. Siguraduhing ang bawat balangkas-pangungusap ay naglalaman ng isang sapat na buod na magsisilbing sandigan ng iyong buong sulatin.

Ang isa pang maganda sa paggamit ng balangkas-pangungusap ay ang mga ito na ang magiging paksang pangungusap para sa mga talatang kailangan mong sulatin. Sa bawat balangkas-pangungusap, bumuo ng isa o higit pang mga talata na nagpapaliwanag tungkol sa paksa at naglalarawan ng mga katangian nito. Magbigay ng ilang halimbawa bilang pagpapatunay at upang mas higit pang maipamalas ang buod ng paksa. Pwede kang sumipi ng ilang kataga buhat sa iyong pananaliksik bilang pagpapatunay sa mga nilalaman ng iyong paksang pangungusap.

Ang bawat sulatin ay binubuo ng tatlong mahahalagang bahagi: panimula, katawan, at paglalagom. Maari o hindi na mayroon nang panimula at paglalagom sa balangkas ng pangungusap na iyong ginawa. Kung wala ay dapat sumulat ka ng isa o higit pang talata upang magsilbing panimula at paglalagom sa iyong sulatin. Sa panimula ay dapat ipahayag ang paksa ng iyong sulatin at ipaalam sa babasa nito kung bakit sa iyong palagay ay mahalaga na talakayin ang bagay na ito. Sa paglalagom ay inuulit ang iyong mahahalagang buod o paksa sa pamamagitan ng paggamit ng kaunting kataga lamang. Sa paglalagom ay dapat mo ring tukuyin sa pamamagitan ng kaunting pananalita kung ano ang naging hantungan ng iyong pagtatalakay.

Matapos na sulatin ang mga talatang bumubuo sa iyong sulatin, balikan ang mga pangungusap ng iyong mga talata at baguhin o iwasto ang mga pangungusap na malabo o mahirap intindihin. Iwasto ang ano mang makitang maling paggamit ng pananalita. Siguraduhin na malinaw na nailalahad ng iyong sulatin ang pinakabuod na paksa ng iyong sulating gawa. Kung kuntento ka na sa iyong nagawang sulatin, gumawa ng kopyang papel at iharap ang iyong sulatin sa iyong guro.

Madali at mabilis mong magagawa ang iyong takdang sulatin kung mayroon kang gabay kung paano mo sisimulan at tatapusin ang iyong sulating gawa. Iwasan mong makaharap ang sangga ng manunulat sa pamamagitan ng paggawa ng isang balangkas pangugusap na gagabay sa iyo sa pagsusulat ng iyong katha.