21 January 2012

Paano Sumulat ng Sanaysay Tungkol sa Isang Kwento

Ang mga mag-aaral sa mababang baitang na kumukuha ng araling Pilipino ay karaniwan na pinasusulat ng isang sanaysay tungkol sa isang kwentong hindi nila malilimutan o kaya naman ay tungkol sa isang kwentong kamangha-mangha at mahirap paniwalaan. Hindi inaasahan na sa murang gulang ng mga mag-aaral ay makakadanas sila ng mga pangyayari na tunay na nakapagtataka. Sa halip ay dapat ipaalam na ang paksa ng sanaysay ay tungkol sa isang kwentong kanilang nabasa o napanood o nadinig mula sa iba-ibang maaring panggalingan tulad ng mga magulang o kamag-anak, radyo at telebisyon, aklat, magasin o pahayagan, o kaya naman ay natunghayan sa Internet.

Madali lamang ang pagsulat ng sanaysay tungkol sa isang kwento dahil hindi mo na kailangang pag-isipan kung paano ang magiging daloy ng iyong sulating katha. Ang magiging takbo ng pangyayari sa iyong sanaysay ay batay sa pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari sa iyong kwento. Ang kinakailangan na lamang ay magdagdag ka ng mga palamuti upang maging kapana-panabik ang iyong kwento.

Pag-isipan mong mabuti kung paano mo mailalahad ng mahinusay ang kwentong napili mong isalaysay sa iyong katha. Makatutulong kung maaari mong hatiin sa dalawa, tatlo o higit pang tagpo ang kwentong napili mong isalaysay. Ipadama mo sa iyong mambabasa ang kulay at lasa ng bawat eksena sa pamamagitan ng pagbibigay ng sapat na paghahayag ng mahahalagang bagay na may kinalaman sa kwento. Ang ilang halimbawa ay kung madilim o maliwanag ang paligig, maingay ba o tahimik, maalinsangan ba o malamig.

Sinu-sino ang mga tauhan sa eksenang pinag-uusapan? Nasaan sila? Ano ang kanilang ginagawa. Sino ang nagsasalita at ano ang kanyang sinasabi? Ano ang hitsura ng mga tauhan? Ano ang suot nilang damit? Kanino nakatingin ang tauhan habang siya ay nagsasalita? Ano ang hitsura ng kanyang mukha? Ano ang damdaming nangingibabaw sa eksenang ito? Ano ang sumunod na nangyari?



Sikapin ding maibahagi sa iyong mambabasa ang mga saloobin ng mga tauhan sa iyong kwento. Ipakita sa pamamagitan ng halimbawang kilos ang pagkatao ng iyong mga tauhan upang magkaroon ng sapat ng pag-unawa ang iyong mambabasa tungkol sa mga ugali at kalooban ng mga tauhang ito. Magsama ng ilang direktang pananalita ng ilan sa iyong tauhan upang maging mas makatotohanan ang iyong kwento.

Gawing kapana-panabik ang iyong kwento sa pamamagitan ng paglikha ng tensiyon o paglalagay sa iyong mambabasa sa di kaaya-ayang siwasyon. Panatilihing nagtataka at nagtatanong ang iyong mambabasa sa pamamagitan ng pagtatago ng mahalagang impormasyon at pagsisiwalat nito sa katapusan ng kwento habang ang malasuliraning kalagayan ay nagkakaroon ng katuparan o resolusyon.

Bigyan ng kaakit-akit na pamagat ang iyong kwento upang mahikayat ang madla na basahin ang iyong sulating katha. Balikan ang mga talata at pangungusap sa iyong katha at baguhin ang mga bahagi ma malabo ang pagkakasaad o mahirap intindihin. Baguhin ang mga maling paggamit ng pananalita sa iyong ginawang katha. Humingi ng tulong at payo sa iyong magulang o kamag-anak kung paano mas mapapabuti ang sinulat mong kwento.

Huwag kalimutang magbigay ng aral na mapupulot sa bandang hulihan ng iyong kwento. Ito ay makatutulong upang bigyang halaga ang kwentong iyong isinalaysay. Ang kwento ay isang mabisang paraan upang magturo ng mga aral sa buhay na magiging mahalaga sa ating pang araw-araw na pakikihamok sa mga hamon ng buhay. Kapag kuntento ka na sa kinalabasan ng iyong kwento ay gumawa na ng kopyang papel upang ibigay sa iyong guro sa takdang panahon ng paglalahad nito.